محمد مهريار
585
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
است و واژهء « كته » و « كت » به معنى قنات و كاريز است . « 1 » بنابراين كتهشور يعنى قناتى كه آب آن شور است . در اينجا بايد اضافه كنيم كه با واژهء « كته » و همه به اين معنا ، محلهاى بسيار در ايران نامبردار شده است . با واژهء كته ( جهرم ، گچساران ) يا به صورت صفت و موصوف و مضاف و مضاف اليه ، مثل كتهكمر ( اردبيل ) ، كتهگنبد ( شيراز ) ، كتهمهر ( مراغه ) ، كتهشال ( لاهيجان ) ، كتهسر ( رشت ) ، كتهتلخ ( تربت حيدريه ) و غيره امكنهء بسيار در اطراف ايران ، كه ما جزئى از امثلهء آن را نقل كرديم ، وجود دارد . كتهنو Kat ( h ) enow كتهنو ديهى است در دهستان جرقويه عليا ، كه در سال 1345 ( سال آمارى ما ) فقط 15 نفر جمعيت داشته است . « 2 » بنابراين ديه بزرگ و معتبرى به شمار نمىآيد ولى ما مكرر گفتهايم كه كوچكى و يا بزرگى ده در اهميت نام آن تأثيرى ندارد . بههرحال همهء اهميتش به نام كهن آن است . دربارهء جامعهشناسى جرقويه به تفصيل ذيل نام ينگآباد و آذرخواران و اسفنداران و غيره ، توضيح دادهايم . در اينجا همينقدر مىگوييم كه آب روستاى جرقويه از قنات است و اين قناتها در جنوب شرقى اصفهان تا برسد به ناحيهء دهنو و كمبوان و پوده و مباركه و غيره ، از آب زيرزمينى بهرهمند مىشد . همينكه آب اينجا نيز به قلت گراييد ، آب اين ديه نيز كم و كمتر شد تا اينكه ديههاى بزرگ آن مثل سيان و كمالآباد و غيره رو به ويرانى نهاد . اما اخيرا كه از رودخانهء زايندهرود نهر تازهاى به آنسو روان شده است اميد بهبود اقتصاد آن بيشتر شده است و ما در اينجا مىپردازيم به نام آن . واژهشناسى : نام كتهنو از دو واژهء « كته » + « نو » تركيب شده . « كته » معادل « كت » به معنى كاريز و قنات است « 3 » و اين همان واژهاى است كه در ضمن بحث از كتهبونچه ، به تفصيل دربارهء آن گفتوگو كردهايم و در اينجا توضيح زايد بىمورد است ، اما جزء دوم « نو » به معناى تازه و جديد و روشن و آشكار است و دو جزء روى هم مىشود « قناتنو » . به اين ترتيب « كتهنو » معادل كهنو ( قهنويه ) است . چون قناتها عموما در معرض تخريب بوده
--> ( 1 ) - ن . ك . به : برهان قاطع . ( 2 ) - ن . ك . نشريهء 289 م . آ . ا . ص 32 . ( 3 ) - ر . ك . به : برهان قاطع .